Historia e Shqipërisë nën sundimin osman gjatë shek. XVI-XVIII ka qenë trajtuar, si pjesë e tretë e vëllimit të parë të Historisë së Shqipërisë, botuar në Tiranë në vitin 1959, shkruar nga një grup autorësh. Në vitin 1972 u botua si dispensë (Pjesa III e vëllimit të parë), tekst për studentët e universiteteve të vendit, e shkruar nga Selami Pulaha dhe Stavri Naçi. Në vitet 1983-1984, kur u botuan vëllimet II, III dhe IV të Historisë së Shqipërisë, kjo pjesë, ashtu si gjithë vëllimi i parë, nuk u botua. Ajo u ruajt si dorëshkrim në Arkivin e Institutit të Historisë dhe u vu në përdorim të pedagogëve e të studiuesve. Në këtë botim të ri të Historisë së popullit shqiptar, Shqipëria nën Perandorinë Osmane gjatë shek. XVI - vitet 20 të shek. XIX përbën pjesën e tretë të vëllimit të parë dhe është shkruar nga këta autorë: Kreu I (1,2,4), Zhvillimi ekonomik i tokave shqiptare (shek. XVI - mesi i shek. XVIII), dhe Kreu II, Zhvillimi politik i tokave shqiptare. Kryengritjet e armatosura (shek. XVI – mesi i shek. XVIII), janë hartuar nga prof. dr. Selami Pulaha dhe janë redaktuar nga prof. dr. Petrika Thëngjilli. Zona e çifligut (Kreu I/3) është shkruar nga prof. dr. Petrika Thëngjilli. Kreu III, Ndryshimet në strukturën fetare të popullit shqiptar. Përhapja e fesë islame (shek. XV-XIX), është shkruar nga Ferit Duka. Kreu IV, Pashallëqet e mëdha shqiptare (1771-1831), është hartuar nga dr. Stavri Naçi dhe është redaktuar nga prof. as. dr. Ferid Duka. Kreu V, Kultura dhe arsimi në shek. XVI-XVIII është shkruar nga një grup autorësh: Koha e përhapjes së fjalëve shqip, shqiptar dhe Shqipëri nga prof. Shaban Demiraj; Letërsia shqipe në shek. XVI-XVII dhe Letërsia shqipe gjatë shek. XVIII nga prof. dr. Jorgo Bulo; Arsimi dhe kultura në qytetin e Voskopojës nga prof. Dhimitër Shuteriqi; Arkitektura në shek. XV-XVIII nga prof. dr. Gjerak Karaiskaj; Artet figurative në shek. XVI-XVIII nga Mustafa Arapi dhe Gazmend Muka. Për hartimin e Kreut III të kësaj pjese është pasur në konsideratë në mënyrë të veçantë studimi i prof. dr. Muhamet Tërnavës (Prishtinë) Ndryshime në strukturën fetare në Kosovë.

 ZHVILLIMI EKONOMIK I TOKAVE SHQIPTARE

    VENDOSJA E PLOTë E SISTEMIT Të TIMARIT Në SHQIPëRI.
FORMAT E PRONëSISë

• Detyrimet e fshatarësisë shqiptare        • Marrëdhëniet shoqërore        • Tokat private (mylk) dhe të institucioneve fetare        • Vendosja e sistemit të timarit.Ndarja administrative (shek. XVI-XVII)

    KRAHINAT MALORE Të VETëQEVERISURA.
SHTRIRJA TERRITORIALE DHE ORGANIZIMI AUTONOM

• Institucioni i bajraktarëve        • Depërtimi i spahinjve në krahinat autonome        • Krahinat malore

    ZONA E ÇIFLIGUT

• Marrëdhëniet çifçi-çifligar        • Shthurja e sistemit të timarit dhe lindja e çifligjeve        • Çifligjet në shek. XVI

    QYTETET SHQIPTARE

• Tregtia e brendshme dhe e jashtme        • Rritja e qyteteve dhe e prodhimit zejtar

 JETA POLITIKE Në TROJET SHQIPTARE. KRYENGRITJET E ARMATOSURA.

    KRYENGRITJET E ARMATOSURA Të SHEK. XVI

• Kryengritjet antiosmane në gjysmën e dytë të shek. XVI        • Kryengritja e Himarës

    KUVENDET SHQIPTARE

• Kryengritjet antiosmane (mesi i shek. XVII-mesi i shek. XVIII)        • Ekspedita në Malësinë e Madhe në vitin 1638        • Kuvendet ndërballkanike        • Dëbimi i spahinjve nga malësitë        • Kuvendet e shek. XVI

 PëRHAPJA E FESë ISLAME

    NDRYSHIMET Në STRUJTYRëN FETARE Të POPULLIT SHQIPTAR.
PëRHAPJA E FESë ISLAME

• Rrjedhojat e përhapjes së islamit në tokat shqiptare        • Gjendja kishtare në viset shqiptare        • Faktorët ndikues në islamizimin e popullsisë shqiptare Rrethanat politike dhe ekonomiko-shoqërore        • Sektet islamike në Shqipëri. Bektashizmi        • Depërtimi i islamit në tokat shqiptare        • Depërtimi i islamit në tokat shqiptare

 PASHALLëQET E MëDHA SHQIPTARE

    ANARKIA FEUDALE DHE PëRPJEKJET PëR KAPëRCIMIN E SAJ

• Lufta e parisë vendase për pushtet        • Fuqizimi i pushtetit të feudalëve krahinorë. Oxhaqet shqiptare

    PASHALLëKU I SHKODRëS NëN SUNDIMIN E BUSHATLLINJVE.
LUFTA PëR SHKëPUTJE NGA STAMBOLLI.
(1771-1

• Rëndësia dhe karakteri i Pashallëkut të Shkodrës        • Qëndresa e Mahmud pashë Bushatlliut kundër Stambollit        • Qëndresa e Mahmud pashë Bushatlliut kundër Stambollit        • Formimi i Pashallëkut të Shkodrës        • Qyteti i Shkodrës, qendër e tregut ndërkrahinor të Shqipërisë së Veriut        • Ardhja në fuqi e Bushatllinjve

    PASHALLëKU I JANINëS Në VITET 1787-1812

• Shtrirja e mëtejshme e Pashallëkut të Janinës në Shqipërinë Jugore (1804-1812)        • Formimi i Pashallëkut të Janinës (1787)        • Janina, qendër e tregut ndërkrahinor të Shqipërisë Jugore        • Lufta për pushtet në Shqipërinë Jugore

    PASHALLëKU I SHKODRëS Në VITET 1797-1812

• Grindjet për pushtet në Pashallëkun e Shkodrës        • Pashallëku i Shkodrës nën qeverisjen e Ibrahim pashë Bushatlliut (1797-1809)

    SHEMBJA E PASHALLëKUT Të SHQIPëRISë JUGORE

• Karakteri i Pashallëkut të Janinës        • Shembja e Pashallëkut të Janinës (1822)        • Organizimi i brendshëm i pashallëkut        • Konflikti i vezirit të Janinës me Stambollin

    LëVIZJA Në SHQIPëRINë JUGORE PëR VETëQEVERISJEN E VENDIT

• Masakra e Manastirit (9 gusht 1830)        • Kuvendi i Beratit (nëntor 1828)        • Shqiptarët dhe kryengritja çlirimtare greke

    LëVIZJA PëR VETëQEVERISJE Në SHQIPëRINë VERIORE.
SHEMBJA E PASHALLëKUT Të SHKODRëS
    LëVIZJA PëR VETëQEVERISJE Në SHQIPëRINë VERIORE.
SHEMBJA E PASHALLëKUT Të SHKODRëS

• Shembja e Pashallëkut të Shkodrës (1831)        • Mustafa pashë Bushatlliu në luftën ruso-osmane të viteve 1828-1829

 KULTURA DHE ARSIMIN Në SHEK. XVI-XVIII

• Artet figurative në shek. XVI-XVIII. Piktura        • Arkitektura në shek. XV-XVIII        • Arsimi dhe kultura në qytetin e Voskopojës        • Shkolla dhe arsimi në tokat shqiptare (shek. XVI-XVII)        • Letërsia shqiptare gjatë shek. XVIII        • Letërsia shqiptare në shek. XVI-XVII        • Koha e përhapjes së fjalëve shqip, shqiptar dhe Shqipëri